به نام خدا
فارغ التحصیلان مهندسی صنایع در کارخانجات بزرگ برای مدیریت بخش تولید انتخاب میشوند، یعنی اگر قرار باشد از بین مهندس کامپیوتر، مهندس برق، مهندس کامپیوتر و مهندسی صنایع یک نفر به عنوان مدیر انتخاب شود، مهندس صنایع اولویت دارد و به همین دلیل بازار کار خوبی برای این رشته وجود دارد. سالنهای تولید کارخانههای خودروسازی، کارخانههای ساخت قطعات صنعتی و به طور کلی هرگونه سازمانی که در آن پروسه تولید اتفاق بیفتد از بازار جذب فارغالتحصیلان این رشته میباشند.
معمولاً موقعیتهای شغلی خوبی برای رشته صنایع سیستم وجود دارد و فارغالتحصیلان این رشته میتوانند با ارایه راهکارهای سیستماتیک برای کارخانجات تولیدی و سازمانهای بزرگ با استفاده از مدلهای ریاضی و نرمافزارهای مخصوص، نقاط ضعف و چالشهای واحدهای صنعتی بزرگ را ارزیابی و تحلیل نموده و رهنمودهای مناسب را برای رسیدن به بیشترین راندمان، به مدیران سازمانها ارایه دهند.
تولید، کنترل و طراحی سیستمهای کیفی، طراحی کارخانه و کنترل پروژه را میتوان از شغلهای این رشته در صنعت نام برد و شغلهایی نظیر کارشناسی نیروی انسانی و بهبود فرآیندها در یک سازمان از کاربردهای این گرایش در بخش خدمات میباشد.
مجموعه مهندسی صنایع در آزمون کارشناسی ارشد دانشگاه دولتی سال 94 دارای هشت گرایش زیر است:
1- مهندسی صنایع - بهینه سازی سیستم ها
2- مهندسی صنایع - سیستم های سلامت
3- مهندسی صنایع - مدیریت نوآوری و فناوری
4- مهندسی صنایع - سیستم های مالی
5- مهندسی صنایع - لجستیک و زنجیره تأمین
6- مهندسی صنایع - مدیریت پروژه
7- مهندسی صنایع - مدل سازی سیستم های کلان
8- مهندسی صنایع - مدیریت سیستم و بهره وری
9- مهندسی صنایع - آینده پژوهی
رشته مهندسی صنایع سیستم در دفترچه آزمون سال 94 با رشته مهندسی صنایع ادغام شده است و گرایش های مهندسی صنایع سیستم بعنوان گرایش های جدید رشته «مجموعه مهندسی صنایع» با کد 1259 محسوب می شوند.
به نام خدا
بر اساس قرارداد فیمابین دانشگاه پیام نور و بیمه سینا ، کلیه دانشجویان دانشگاه پیام نور می توانند از بیمه حوادث سینا استفاده نمایند.
این قرارداد که [قرارداد بیمه حوادث تحصیلی گروهی دانشجویان شاغل به تحصیل در دانشگاه پیام نور] می باشد مربوط می شود به قرارداد فیمابین دانشگاه پیام نور و شرکت بیمه سینا (سهامی عام) برای بیمه حوادث کردن تمام دانشجویان شاغل به تحصیل در دانشگاه پیام نور.
کلیه دانشجویانی که در هر مکان دچار حادثه می شوند ، فرصت دارند تا یک ماه بعد از وقوع حادثه ، جهت دریافت غرامت با دریافت معرفی نامه از دانشگاه برای ارجاع به بیمه سینا مراجعه نمایند.
تاکید مجدد : کلیه دانشجویانی که در هر مکان دچار حادثه می شوند ، فرصت دارند تا یک ماه بعد از وقوع حادثه ، جهت دریافت غرامت با دریافت معرفی نامه از دانشگاه برای ارجاع به بیمه سینا مراجعه نمایند
* به محض وقوه حادثه غیر از فوت (نقص عضو) بیمه شده موظف است به پزشک مراجعه و دستورات وی را رعایت نماید و حداکثر ظرف مدت 30 روز از تاریخ وقوع حادثه مراتب را کتبا از طریق بیمه گزار (دانشگاه) به اطلاع بیمه گر (بیمه سینا) برساند در غیراینصورت بیمه گر تعهدی نسبت به جبران خسارت ندارد.
* در صورت فوت بیمه شده ، بیمه گزار (دانشگاه) باید حداکثر ظرف مدت 60 روز ار تاریخ فوت بیمه شده مراتب را کتبا به اطلاع بیمه گر (بیمه سینا) برساند در غیراینصورت بیمه گر تعهدی نسبت به جبران خسارت ندارد.
* این بیمه شامل تمام حوادث چه در دانشگاه و چه در بیرون از دانشگاه می شود. حتی حوادث ناشی رانندگی و …
* مدت قرارداد این بیمه به مدت یکسال از تاریخ 1 مهرماه 1393 لغایت 1 مهرماه 1394 می باشد.
به نام خدا
دکتر غلامرضا بخشی خانیکی ، عضو شورای آموزشی دانشگاه پیام نور در گفتگوی اختصاصی با پیام نورنا درباره حذف نمرات ردی از معدل کل دانشجویان کارشناسی گفت : بنده موافق حذف نمرات مردودی از معدل کل دانشجویان دانشگاه پیام نور می باشم.
دکتر غلامرضا بخشی خانیکی در پاسخ به این سوال که چرا تا الان برخی از بخشنامه ها و آیین نامه های وزارت علوم در دانشگاه پیام نور اجرایی نشده است گفت : مشکل اجرایی نشدن بخشنامه ها و آیین نامه های وزارتی از سال ها قبل در دانشگاه پیام نور وجود داشته و با اینکه بنده و برخی از اعضای شورای آموزشی دانشگاه بارها در شورای آموزشی و به مدیران دانشگاه پیام نور اعلام کرده ایم که نباید در اسکلت و اصل بخشنامه ها و آیین نامه ها تغییری ایجاد شود و تمام آیین نامه لازم الاجرا هست ، ولی با این حال برخی از بندها و قوانین ممکن است بر اساس تصمیم شورای آموزشی تغییراتی جزئی داشته باشد.
این عضو از شورای آموزشی دانشگاه همچنین افزود که جلسات شورای آموزشی دانشگاه معمولا حداکثر هر 2 هفته یکبار تشکیل می شود و مطمئنا در جلسات بعدی این موضوع بررسی و تصمیم گیری خواهد شد.
دکتر غلامرضا بخشی خانیکی همچنین با بیان اینکه موافق حذف نمرات مردودی از معدل کل دانشجویان پیام نور می باشد عنوان کرد که : حتما بنده موافقت خودم را در جلسه شورای آموزشی دانشگاه اعلام میکنم و امیدوارم در اصل و اسکلت آیین نامه تغییراتی صورت نگیرد و حذف نمرات ردی از معدل کل برای تمام دانشجویان پیام نور اجرا شود.
دکتر غلامرضا بخشی خانیکی یکی از اعضای شورای آموزشی دانشگاه پیام نور و عضو هیات علمی و رئیس بخش کشاورزی دانشگاه پیام نور می باشد که پیش از این سمت معاونت آموزشی دانشگاه پیام نور را نیز بر عهده داشته است.
آیین نامه جدید آموزشی دوره های کاردانی، کارشناسی پیوسته و ناپیوسته در 33 ماده و 34 تبصره در جلسه 859 در مورخ 16 اسفند ماه 1393 به تصویب شورای عالی برنامه ریزی رسید. و این آیین نامه برای دانشجویان ورودی سال تحصیلی 94-1393 و پس از آن و نیز تمام دانشجویانی که در زمان ابلاغ این آیین نامه ، شاغل به تحصیل هستند لازم الاجرا است و تمام آیین نامه ها و بخشنامه های مغایر با آن لغو و بلا اثر می باشد.
به نام خدا
آغاز سال 1394 هجری شمسی را به شما تبریک عرض می کنم
امیدوارم سال خوبی را در پیش داشته باشید.
مدیریت وبلاگ مهندسی صنایع پیام نور گرگان
فصل بهار نوید بخش زندگی و نشاط و طراوت است.این رویش سبز یک بار دیگر بر ما می رسد و فرصت ارزیابی و بازنگری را به ما ارزانی می کند. امسال این رویش و دگرگونی طبیعت همزمان شده است با ایام شهادت بانوی بهشتیان و اسوه ی بی بدیل زنان و مردان حضرت فاطمه زهرا(علیهاالسلام).
حضرت فاطمه (سلام الله علیها) صرفا الگوی زنان و دختران نیست. او الگوی همه انسانها است. در رفتار و شخصیت آن بانوی فضیلت ها و خوبی ها نکاتی آشکار و نهان وجود دارد که عقل را از انسان می رباید و آدمی را از دریای کرامت های صدیقه کبری(سلام الله علیها) مدهوش می کند.
کوتاه بگویم فاطمه اسوه ای است برای همه ما حتی امامان. براین جمله نورانی امام عصر(عج) نیک بنگرید:" و فی ابنة رسول الله اسوة حسنة" ؛ و دختر رسول خدا برای من الگوی نیکویی است.
در حدیثی از وجود گرانقدر امام عسگری (علیه السلام) می خوانیم:
"نحن حجج الله علی خلقه وجدتنا فاطمة حجة الله علینا ؛ ما اهل بیت حجت خدا بر بندگانیم و جده ما فاطمه حجت خدا بر ماست".
این روایات و ده ها روایت دیگر نشان از عظمت و رفعت مقام صدیقه کبری(سلام الله علیها) دارد. پیامبر خدا میفرمایند زمانی که صحرای محشر برپا می شود و دادگاه عدل الهی اقامه می گردد از جانب خدای متعال به زهرای اطهر(علیهاالسلام) خطاب می شود که ای فاطمه از من درخواست کن تا به تو عطا نمایم و از درگاه من آرزویی بنما تا تو را راضی کنم. حضرت زهرا(سلام الله علیها) در پاسخ این خطاب الهی عرضه می دارد:
"خدایا آرزوی من تویی بلکه بالاتر از آرزوی من هستی. از تو درخواست می کنم که دوستداران من و دوستداران فرزندان مرا با آتش نسوزانی. در این هنگام پروردگار عالم به عزت و مقام خود سوگند میخورد که هرگز دوستان تو و دوستداران عترت تو را به آتش دوزخ نخواهم سوزاند."(بحارالانوار، ج ۲۷ ص۱۴۰)
تقارن سال نو با شهادت مظلومانه آن حضرت نباید ما را از گرامیداشت نام مطهر او غافل نماید. نباید با برنامه هایی که مقام رفیع او را کمرنگ می کند خدشه ای به جایگاه او وارد کنیم. فاطمیه برای ما شیعیان و فرزندان حضرت زهرا (سلام الله علیها) تا ابد فاطمیه خواهد ماند و تقارن آن با هیچ مناسبتی ما را از التیام بخشیدن به قلب داغدار فرزندش امام عصر(ارواحنا فداه) باز نخواهد داشت.
برخی تصور می کنند عظمت مقام صدیقه کبری(علیهاالسلام) صرفا به عبادت های طولانی و یا خوب شوهرداری کردن او برمی گردد. اما فاطمه زهرا (سلام الله علیها) جایگاهی والاتر از آن دارد. منزلتی همچون حقیقت شب قدر. امام صادق(علیه السلام) می فرمایند:
هر کس فاطمه(سلام الله علیها) را بشناسد مانند کسی است که حقیقت شب قدر را درک کرده باشد (بحارالانوار، ج ۲۳، ص۶۷)
امام پنجم حضرت باقرالعلوم(علیه السلام) او را ولی همه آفرینش معرفی می کنند.
می فرمایند:اطاعت حضرت فاطمه زهرا(علیهاالسلام)، بر همه مخلوقات خداوند از جن و انس و پرنده و درنده، پیامبران و فرشتگان، واجب بوده است.(دلایل الامامه، س ۲۸)
اینها تنها گوشه ای از اقیانوس بی کران پاکی و بزرگی اوست. مدح کننده اصلی حضرت زهرا(سلام الله علیها) خود خداست. او کوثر قرآن است.
مدیریت وبلاگ مهندسی صنایع پیام نور گرگان
تصمیم گیری برای استفاده کارا از نیروی انسانی، تجهیزات و دیگر منابع سازمانی برای هر مدیری، امری ضروری است . از این رو، مدیر همیشه در صدد است تا بیشترین بهرهوری را از امکانات و منابع خود برای دستیابی به هدفهای از پیش تعیین شده، محقق سازد. شبیه سازی (Simulation)میتواند به عنوان یکی از تکنیکهای موَثر و پرقدرت مدیران امروزی مورد استفاده قرار گیرد. شبیه سازی تقلیدی از عملکرد یا سیستم واقعی با گذشت زمان است که گذشته از اینکه با دست یا به وسیله کامپیوتر انجام می شود، به ایجاد ساخت تاریخچه سیستم و بررسی آن به منظور دستیابی به نتیجه گیری هایی در مورد عملکرد سیستم واقعی مربوط می شود. تکنولوژی و نرم افزارهای شبیه سازی یکی از قدرتمندترین روشها و ابزارهای در خدمت مدیران، مهندسان صنایع، تحلیلگران سیستمها و ... که آنها را قادر میسازد پیش از اتخاذ هر تصمیمی در مورد هر سیستم تولیدی یا خدماتی در دست پیاده سازی و یا در حال کار را شبیهسازی کرده،بررسیهای لازم آماری را در تمامی ابعاد آن، برای تصمیمگیری بهتر و با هدف کاهش هزینه و افزایش سود یا راندمان به عمل آورند.
مقدمه
تکنیک شبیه سازی، فرآیندی است که به سازمانها کمک می کند تا نتایج عملکرد و فرآیند تصمیم گیری خود را پیشبینی، مقایسه و بهینه سازی کنند؛ بدون اینکه هزینه و ریسک تغییر فرآیندهای جاری و اجرای جدید را ، متحمل شوند. در حقیقت، شبیه سازی فرآیندی تکنیکی است که امکان نمایش فرآیند ها، منابع، کالاها و خدمات را در مدل دینامیکی فراهم می کند. به وسیله این ابزار کارامد، می توان هزینه ها و ریسک اتخاذ تصمیمهای نادرست در سازمان را کاهش داد و فرآیندها و محصولات سازمان را بهبود بخشید. هدف از ایجاد شبیه سازی به عنوان ابزاری جهت تحلیل برای پیش بینی تاثیر تغییرات سیستمهای موجود و طراحی برای پیش بینی عملکرد سیستم جدید است. مطالعات شبیه سازی برای تغییر در چگونگی روشهای کار و روشهای به کارگیری منابع است. مطالعات شبیه سازی مـــی تواند تاثیرهای فراوانی بر ارزش افزوده نهایی داشته باشند. این امر موجب شده است که در مهندسی مجدد طرحها، طراحی کارخانه و محصول، شبیهسازی کاربردهای ویژه خود را یافته، مدل سازی از واحدهای تولید، مطرح و اجرا شود. شبیه سازی یکی از روشهایی است که برای شناختوضع موجود و بهبود عملکرد سیستمها به وجود آمده و یکی از پرقدرترین و مفید ترین ابزارهای تحلیل عملکرد فرایندهای پیچیدة سیستمها است. با استفاده از شبیهسازی، میتوان طیف گستردهای از مسائل دینامیک ( پویا ) را در حوزههای ساخت و تولید، پشتیبانی و خدمات، تجزیه و تحلیل کرد. شبیهسازی این امکان را فراهم می آورد تا بتوان جریان مواد و کالاها، منابع انسانی، و اطلاعات را در سازمان خود مدل سازید و به واسطه شبیه سازی و تنظیم سناریوهای مختلف، انیمیشن 3 بعدی و ... سیستم را مورد تجزیه و تحلیل قرار داده، نسبت به انجام بهبودهای بالقوه در آن اهتمام ورزید. تغییرات در سیستم را می توان ابتدا شبیه سازی کرد تا تاثیرشان بر عملکرد سیستم پیش بینی شود. شبیه سازی به منظور بررسی سیستمهای در دست طراحی نیز پیش از ایجاد آنها، کاربرد دارد.
تعریف شبیه سازی
شبیه سازی در فرهنگنامه WEBSTER به معنای: وانمودکردن یا نایل شدن به اصل چیزی بدون واقعیت است. شبیه سازی رایانه ای را به فرایند مدل سازی با استفاده از روابط ریاضی و منطقی و نیز اجرای مدل به وسیله رایانه گویند.
شبیهسازی، تکنیکی است که امکان نمایش فرآیندها، منابع، کالاها و خدمات را در مدل دینامیک رایانه ای فراهم میسازد. در حقیقت شبیه سازی رایانهای ابزاری نیرومند برای پشتیبانی از تصمیمهای مدیریت و کاهش ریسک فرآیند تصمیمگیری با استفاده از ارزیابی و تحلیل استراتژی های مختلف است.
از شبیهسازی تعریفهای زیادی ارائه شده است، اما جامعترین و کاملترین تعریف را شانون ارائه داده است:
شانوندر کتاب خود: علم و هنر شبیه سازیسیستمها شبیه سازی را چنین تعریف میکند: شبیه سازی عبارت از فرایند طراحی مدلی از سیستم واقعیوانجام آزمایشهایی با این مدل است که با هدف پیبردن به رفتار سیستم ، یا ارزیابی استراتژیهای گوناگون - درمحدودهای که به وسیله معیار و یا مجموعهای از معیارها اعمال شده است- برای عملیات سیستم، صورت میگیرد. (شانون،1731 )
شبیه سازی چیست؟
شبیه سازی علم و هنر ساختن نمایشی (مدلی) از یک پروسه یا سیستم، به منظور ارزیابی و آزمایش راهبردها می باشد، و یا شبیه سازی، روشی برای آگاهی از نتایج ایدههای پیشنهادی پیش از اجرای آنها است.
شبیه سازی را می توان برای بررسی و آزمایش روابط متقابل هر سیستم ساده و یا پیچیده، مشاهده تغییرات اطلاعاتی، سازمانی و محیطی و تاثیر این تغییرات بر رفتار مدل، شناخت و اصلاح در سیستم در حال بررسی به منظور تحقیق در مورد پاسخهای تحلیلی، مورد استفاده قرار داد.
در شرایطی ویژه باید از شبیه سازی استفاده کرد و آن در صورتی است که شرایط تحمیلی از سوی مسئله، امکان استفاده از راههای دیگر را برای حل آن مسئله محدود کند. این شرایط شامل:
زمانی است که تجزیه و تحلیل جبری میسر نیست، مانند: سیستم های غیر قطعی، سیستم های پویا، سیستم های پیچیده.
زمانی است که امکان آزمایش در دنیای واقعی وجود ندارد : سیستم هنوز ایجاد نشده است، ریسکهای زیاد و خطرناکی وجود دارد، هزینه آزمایش بالا باشد.
اما زمانی ممکن است استفاده از شبیه سازی منجر به تامین هدفهای مورد نظر نشود. در این مواقع بهتر است برای حل مسئله، به دنبال راه حل دیگری باشیم. این موارد شامل زمانی است که:
- مسئله به طور کامل بررسی ومطالعه نشده باشد.
- هدف فرموله شده ای وجود ندارد.
- بتوان مسئله را از راه محاسبات جبری حل کرد.
- هیچ دیدی نسبت به جوابهای مسئله وجود نداشته باشد.
- بهره وری سیستم بسیار بالا باشد و الگوی ورود نیز بی نظم باشد.
برای ایجاد شرایط مناسب تدوین فرایند شبیه سازی، مراحلی متصور است. انجام درست این مراحل متضمن نتیجه گیری بهینه خواهد بود. این مراحل عبارتند از:
1. تعریف مسئله؛ 2. مشخص کردن هدفها؛ 3. بیان شرح کلی از سیستم؛ 4. جمعآوری دادهها؛5. ساخت مدل؛ 6. اعتبارسنجی و اعتبار بخش؛
7. اجرای مدل؛ 8. تجزیه و تحلیل نتایج؛ 9. جمع بندی و ارائه گزارش.
چرا باید شبیه سازی کنیم؟
اما پرسشی که به طور معمول ایجاد می شود این است که انجام شبیه سازی چه لزومی دارد و چرا این تکنیک امروزه گستردگی روز افزونی یافته است؟ در پاسخ باید گفت:
- ممکن است آزمایشها روی سیستم واقعی، عملیات سازمان را مختل سازند.
- از آنجا که مردم جزء جدا نشدنی سیستم هستند، نتایج حاصل ممکن است متأثر از اثر هاثورن باشند ، یعنیمردم به علت زیر نظر بودن ، ممکن است رفتارشان را تغییر دهند .
- ممکن است یکسان نگهداشتن شرایط عمل برای هر بار تکرار یا اجرای آزمایش بسیار مشکل باشد .
- بهدست آوردن حجم نمونهای یکسان (و در نتیجه معنی دار بودن آماری) ممکن است به زمان و هزینةزیادی نیاز داشته باشد .
- ممکن است که آزمایش کردن در جهان واقعی امکان کاووش بسیاری از گزینهها را به دست ندهد.
دلایلی که در بالا گفته شد به دلیل مزایائی است که این تکنیک در رویارویی با محیط دارد. از جمله این مزایا می توان به موارد زیر اشاره کرد:
1. از این روش می توان در کمک به تحلیل هر سیستم استفاده کرد، هرچند داده های ورودی ناقص باشد.
2. معمولا دستیابی به داده های شبیه سازی بسیار کم هزینه تر از فراهم آوردن دادههای مربوط به سیستم حقیقی است.
3. پس از ساختن هر مدل، می توان به منظور تحلیل طرحهای پیشنهادی، بارها آن را به کار گرفت.
4. به کار گیری این روش معمولا آسانتر از روشهای تحلیلی است.
5. در برخی موارد تنها راه یافتن مسئله است.
هرچند شبیه سازی تکنیک کارامدی در بسیاری از زمینه های ذکر شده را دارد، اما باید توجه داشت این روش ضعفهایی هم دارد، که عبارتند از:
1. مدلهای شبیه سازی شده معمولا پر هزینه است؛ زیرا ساخت و معتبر سازی آنها معمولا زمان بر است.
2. شبیه سازی دقیق نبوده و نمی توان درجه این بی دقتی را اندازه گرفت. تحلیل حساسیت مدل نسبت بهتغییر مقدار پارامترها تنها بخشی از این مشکل را حل می کند.
انواع شبیه سازی
انواع مختلفی از شبیه سازی وجود دارد که اینجا برخی از آنها را یادآور میشویم :
1. شبیه سازی همانی: مدلها از نظر شباهت به سیستم واقعی، در یک حوزه وسیع قرار دارند . در انتهای اینحوزه میتوان خود سیستم را به عنوان مدل آن در نظر گرفت و رفتار آن را بررسی کرد. این روش را شبیه سازیهمانی نامند. به عبارت دیگر این روش همان آزمایش مستقیم روی سیستم است که گرچه ساده به نظر میرسد و در صورت یافتن پاسخی برای مسئله مورد نظر، صد در صد قابل استفاده و مفید است.
2. شبیه سازی نیمه همانی: همانگونه که از نام این روش بر میآید، در مطالعه سیستم سعی میشود تا آنجا کهامکان دارد از اشیاء و قوانین واقعی سیستم استفاده شود. تنها اشیاء یا مراحلی از سیستم واقعی که باعث غیرممکن شدن شبیه سازی همانی است، مدلسازی می شود. به عبارت دیگر بخشی از مدل سیستم، واقعیو بخش دیگر غیر واقعی یا شبیه سازی شده است. برای مثال: مانورهای نظامی که در آن سربازان، افسران وسلاحها واقعی بوده ولی خرابی یا کشتاری صورت نمیگیرد و محل عملیات هم، محل واقعی حمله یا دفاعنیست.
3. شبیه سازی آزمایشگاهی: در این روش بعضی از نماها و اشیای سیستم واقعی به وسیله امکانات آزمایشگاهی ساخته شده، بعضی نماها و روابط دیگر به وسیله نمادها جایگزین میشوند .
4. شبیه سازی کامپیوتری: در شبیه سازی کامپیوتری، مدلی که از سیستم زیر بررسی ساخته میشود، یکبرنامه کامپیوتری است؛ یعنی تمامی اشیا و نماهای سیستم به ساختارهای برنامهای و تمام مشخصات و رفتارآنها به متغیرها و توابع ریاضی تبدیل میشود . قوانین و روابط حاکم بر سیستم و ارتباطشان با یکدیگر دربرنامه در نظر گرفته میشود . شبیه سازی کامپیوتری به علت عملی بودن و دارا بودن امتیازهای ویژه خود برای بررسی و مطالعه اغلب سیستمها، از قبیل: حمل و نقل، بیمارستان، سیستمهای صنعتی، تولیدی، ترافیک، انبار و غیره به کار میرود.
موارد استفاده از شبیه سازی
با توجه به مطالبی که گفته شد و با گسترش این تکنیک مفید در دنیای امروزی، موارد استفاده ی مختلفی برای آن وجود دارد که برخی از آنها به این شرح است:
1. خطوط تولید از قبیل :خودروسازی، فولاد و... ؛
2. در کارخانهها، بنادر، سیستمهای حملونقل و لجستیک؛
3. خطوط ریلی و مترو؛
4. فرودگاهها و خطوط هوایی؛
5. مدیریت زنجیره تامین و سیستم های توزیع؛
6. صنایع نفت، پتروشیمی و گاز؛
7. ترافیک درون شهری و جادهای؛
8. گردش افراد در مناطقی از قبیل فرودگاه، ایستگاه قطار برای کاستن از انبوه جمعیت.
نتیجه گیری
تکنیکهای شبیه سازی که برای ارزیابی سیستم ها به کار می روند، ابزار بسیار مناسبی برای بهبود کیفیت مقیاس ، و معیارهای مورد استفاده در فرآیند طراحی، کدگذاری، و آزمایش گامهای سازمان ارائه می دهند که می توان آن را در شرایط واقعی به کار گرفت. در نتیجه، احتمال وجود نقص در محصولات و خدماتی که به مشتری ارائه می شوند کاهش یافته، نیازها و خواستههای مشتریان برآورده شده، سازمان به کامیابی در مأموریت خود دست می یابد.
از سوی دیگر با استفاده از تکنیک شبیهسازی می توان هزینهها را پیش بینی و اولویتها را تعیین کرد. محصولات و خدمات را طبقه بندی کرده، نیروی کار مورد نیاز را تشخیص داد و در حقیقت با استفاده از داده های حاصل از به کارگیری تکنیک شبیه سازی، مدیریت با اطمینان بیشتری در مورد هزینه، بودجه، نیروی انسانی و... برنامه ریزی و تصمیم گیری می کند.
منابع
۱.شانون رابرت، علم و هنر شبیه سازی سیستمها، مرکز نشر دانشگاهی، 1371
2. دکتر حسن صالح فتحآبادی: شبیه سازی سیستمها به وسیله کامپیوترهای رقمی، نشر دانشگاهی،1378
3. مومنی ، منصور: پژوهش عملیاتی (مدلهای احتمالی)، انتشارات سمت،0831
4. جری بنکس و جان کارسن، شبیه سازی سیستمهای گسسته- پیشامد، انتشارات دانشگاه شریف، 1376
5. مقالات اینترنتی
یک بخش تولیدی از یک کارخانه را در نظر بگیرید. این بخش سیستمی متشکل از نیروی انسانی، فضای فیزیکی، تجهیزات و ماشینآلات، مواد اولیه یا مواد در جریان ساخت، انرژی و اطلاعات است. ظرفیت این بخش تولیدی به چه میزان است؟ آیا این ظرفیت میتواند افزایش یابد؟ چگونه میتوان ظرفیت تولید بخش را افزایش داد؟ آیا از صنایع موجود در این بخش (نیروی انسانی، فضا، تجهیزات و ماشینآلات، مواد، انرژی و اطلاعات) به شکل بهینه استفاده میشود؟ چه بهبودهایی میتوان در این بخش ایجاد کرد؟
ارزیابی کار و زمان (مطالعه کار و زمان سنجی)، توالی عملیات، تعادل خط تولید و مونتاژ، استقرار بهینه تجهیزات، برنامهریزی حمل و نقل درون بخشی، طراحی بهینه ایستگاههای کاری، طراحی و استقرار انبارهای واسط از جمله مباحث مهندسی صنایع و سیستمها هستند که میتوانند در بهبود یک بخش تولیدی بکار گرفته شوند .
فرض کنید قرار است کارخانههایی با حوزههای تولید مواد غذایی، مواد شیمیایی، خودرو و لوازم الکترونیک احداث شوند؟ به نظر شما چه تخصصهایی در طرحریزی هر یک از این واحدهای صنعتی موردنیاز است؟ به ترتیب در هر حوزه آیا تخصص مهندسی صنایع غذایی، مهندسی شیمی، مهندسی مکانیک و مهندسی الکترونیک برای طرحریزی کافی است؟ هر یک از این تخصصها در چه فعالیتهایی از طرحریزی مفید واقع میشوند؟ آیا این تخصصها آنگونه شناخت و درکی که مهندس صنایع و سیستمها از سیستمهای تولیدی و خدماتی دارد را دارا میباشند؟ آیا طرحریزی هر یک از این کارخانهها به یک تیم طراحی نیاز ندارد؟ هماهنگکننده این تیم باید چه تخصصی داشته باشد؟ چه تخصصی میتواند از مجموع نظرات تخصصهای مختلف نتیجهگیری کند؟
طرحریزی واحدهای صنعتی و خدماتی یا هر گونه سازمان دیگر ممکن است نیازمند تخصصهای مختلفی باشد که در رأس آنها تخصص مهندسی صنایع و سیستمها قرار دارد. طرحریزی از جمله فعالیتهایی است که در آن از بیشتر تکنیکهای مهندسی صنایع استفاده میشود. معمولاً مراحلی که در طرحریزی در نظر گرفته میشود عبارتند از:
(1) مطالعات امکانپذیری
(2) طراحی محصول
(3) طراحی فرایند ساخت( مسیر توالی عملیاتهای مختلف روی قطعات)
(4) طراحی عملیات ساخت (با کدام ماشین، کدام اپراتور، چگونه، چه مقدار فشار و چه مواد اولیه و . . .)
(5) طرحریزی واحدها (چه نوع ماشینآلات، چه نوع استقرار، چه نوع ابزار، ایستگاههای کاری و . . .)
(6) طرح ساختمان و تأسیسات
(7) برآورد هزینههای انجام کار
(8) ارزیابی مالی طرح
(9) ساخت ماشینآلات
(10) تهیه زمین، آمادهسازی زمین و ساختمان
(11) خرید ماشینآلات و آموزش پرسنل
(12) نصب و راهاندازی ماشینآلات
(13) شروع تولید
(14) انبار و توزیع
(15) فعالیتهای بازاریابی برای توسعه و گسترش دامنه فعالیتها
(16) بررسی مشکلات اجتماعی و سعی در رفع آن (بازخورد اطلاعات و مشکلات)
کنترل موجودی
فرض کنید در کارخانه شما برای تولید محصولات مختلف از مواد اولیه مختلف و به مقادیر متفاوت استفاده میشود؟ تولید شما تا زمانی ادامه خواهد داشت که مواد اولیه موجود باشد؟ برای حذف وقفههای تولید (که خود هزینههایی در بر دارد) چه میکنید؟ آیا میزان زیادی از مواد اولیه را انبار میکنید تا برای مدت قابل ملاحظهای مطمئن باشید که تولید ادامه خواهد داشت؟ آیا هزینههای انبارداری افزایش نخواهد یافت؟ آیا فضای انبار به قدر کافی موجود است یا اینکه به صورت دورهای سفارش مواد اولیه میدهید؟ در این صورت آیا هزینههای سفارش بالا خواهد بود؟ چه سیاستی را باید اتخاذ نمود تا حداقل هزینه را در بر داشته باشد؟ علاوه بر مواد اولیه، موجودی قطعات یدکی تجهیزات و ماشینآلات به چه میزان باید باشد؟ میزان استفاده از قطعات یدکی در سال چیست؟
با استفاده از تکنیکهای کنترل موجودی میتوان به پرسشهای فوق پاسخ داد. تعیین میزان سفارش اقتصادی، ذخیره احتیاطی، طول دوره سفارش از جمله مواردی هستند که با استفاده از این تکنیکها تعیین میگردند.
هدف واحدهای تولیدی پاسخگویی به تقاضای بازار مصرف است و تغییر تقاضای مصرف تأثیر مستقیم بر تولید واحدها خواهد داشت. برای هماهنگی با تقاضای بازار چه سیاستی برای تولید باید اتخاذ نمود؟ آیا همواره با یک نرخ ثابت باید تولید کرد؟ تقاضا چگونه بر میزان تولید تأثیر میگذارد؟ چه هزینههایی در تولید و تغییر میزان تولید نقش دارند؟ برای پاسخگویی مناسب به بازار آیا تولید بیشتر از تقاضا و نگهداری آن در انبار کالاهای ساخته شده، راهکار مناسبی است؟ هزینههای نگهداری بیشتر است یا هزینههای راهاندازی مجدد تولید؟ ترکیب بهینه تولید محصولات چیست؟
با استفاده از مفاهیم و تکنیکهای برنامهریزی تولید میتوان به راهکارهایی رسید که در آن مجموع هزینههای تولید، نیروی انسانی، راهاندازی و موجودی را به حداقل خود رساند. در این مبحث از تکنیکها و مدلهای ریاضی و هیوریستیک استفاده میگردد و میتوان به راهکاری دست یافت که در آن میزان تولید از هر محصول در هر دوره زمانی از افق برنامهریزی تعیین شده است. پیشبینی بازار مصرف نیز از جمله مواردی است که در برنامهریزی تولید مورد بحث قرار میگیرد. با استفاده از برنامهریزی تولید از نوسانات تولید کاسته شده و استخدام و اخراج کارگران نیز کاهش مییابد.
وقفههای تولید هزینههای زیادی از جمله بیکاری کارگران، راهاندازی مجدد، سود از دست رفته و ایجاد ضایعات را به دنبال دارد. یکی از علل وقفههای تولید، خرابی ماشینآلات و تجهیزات است. برای جلوگیری از خرابیها چه اقداماتی میتوان انجام داد؟ آیا انجام تعمیرات و نگهداری دورهای راه حل این مشکل خواهد بود؟ به چه اطلاعاتی از خرابیها نیاز است؟ نگهداریها، تعویضها و تعمیرات در چه زمانهایی باید انجام شود؟ چه چکلیستهایی باید طراحی گردد؟
در برنامهریزی نگهداری و تعمیرات با استفاده از تکنیکهای پیشبینی و آماری، زمان نگهداری پیشگیرانه و تعویضها محاسبه شده و در قالب یک سیستم اطلاعاتی- عملیاتی نظاممند میگردند. با بکارگیری چنین سیستمی، بخش قابل ملاحظهای از وقفههای تولید که ناشی از خرابی ماشینآلات هستند برطرف خواهد شد.
تولید محصولات باکیفیت، چه از جهت رقابت در بازار و چه از لحاظ اخلاقی دارای اهمیت بالایی است. کیفیت محصولات میتواند متأثر از عواملی از قبیل تجهیزات تولید، مواد اولیه، نیروی انسانی و فرهنگ سازمانی حاکم بر محیط سازمان، دانش فنی، آموزش و . . . باشد. در اینجا این پرسش مطرح میگردد که چگونه میتوان هر یک از این عوامل را در جهت دستیابی به کیفیت مطلوب کنترل نمود.
کنترل کیفیت یکی از مباحث مهندسی صنایع و سیستمهاست. کنترل کیفیت علاوه بر دسترسپذیر کردن کیفیت، بهرهوری فعالیت سازمان را نیز افزایش میدهد. در این راستا بسته به نوع عوامل مؤثر در کیفیت و وسعت حوزه بررسی، کنترل کیفیت آماری، تضمین کیفیت و کنترل کیفیت فراگیر مطرح شدهاند. هر یک از کنترلهای اشاره شده به مقدمات و ابزاری نیاز دارند که طراحی و پیادهسازی آنها در مهندسی صنایع و سیستمها مورد مطالعه قرار میگیرند.
فرض کنید قرار است یک بخش، یک انبار، یک واحد یا یک کارخانه احداث کنید. چه فعالیتهایی برای این هدف باید در نظر گرفته شوند؟ این فعالیتها به چه توالی و با چه پیشنیاز و پیآیندی انجام شوند؟ هر فعالیت در چه مدت زمانی باید انجام شود؟ تاریخ مجاز برای شروع و خاتمه هر فعالیت چیست؟ انجام هر فعالیت به چه منابعی نیاز دارد؟ منابع مورد نیاز به چه میزان و در چه زمانهایی قابل دسترس هستند؟ مدت زمان انجام کل فعالیتها چقدر خواهد بود؟ در صورت تأخیر در انجام یک یا چند فعالیت، چه تأخیری در دستیابی به هدف ایجاد میشود؟
پروژه به کار یا مجموعه فعالیتهایی گفته میشود که تکرار پذیر نباشند. برای مثال تولید یک محصول، یک فعالیت تکراری است که یک کارخانه در طول سالها انجام میدهد ولی احداث یک بخش جدید کاری ممکن است در طی سالها تنها یک بار اتفاق بیافتد. تکنیکهایی که در مدیریت و کنترل پروژه مورد استفاده قرار میگیرند به تمامی پرسشهای فوق پاسخ میدهند و تصویر مناسبی از وضعیت پروژه را که ممکن است شامل هزاران فعالیت باشد در اختیار مدیریت قرار میدهد.
همانطور که گفته شد نیروی انسانی یکی از مهمترین عوامل تولید است. نیروی انسانی موجود در سیستم در تعامل با دیگر اجزای سیستم یعنی مواد اولیه، تجهیزات و ماشینآلات، انرژی و اطلاعات است. هر یک از اجزای سیستم به نیروی انسانی چه تأثیری میگذارد و چه تأثیری می پذیرد؟ اجزای سیستم باید دارای چه خصوصیاتی باشند تا باعث کاهش بهرهوری نیروی کار نگردند؟ از لحاظ اخلاقی چه استانداردهایی برای هر یک از اجزای سیستم باید در نظر گرفته شود تا موجب آسیب رساندن به نیروی کار نگردد؟ محیط کار باید چگونه طراحی شود تا روحیه پرنشاطی را در نیروی انسانی تقویت کند؟ خصوصیات فرهنگی و اجتماعی سازمان چه تأثیری بر نیروی انسانی دارند؟
مهندسی صنایع در این حوزه با بررسی محیط کار، ماشینآلات، سیستم ارتباطات، ساختار نظارت و ساختار سازمانی و با تهیه استانداردهای موردنیاز، اقدامات لازم را برای برقراری تطابق استانداردها با عوامل انسانی ارائه میدهد. مجموعه تکنیکها و مفاهیم ارگونومی و روانشناسی این حوزه، عنوان مهندسی فاکتورهای انسانی گرفته است.
هر سازمان، بزرگ یا کوچک، به شدت وابسته به اطلاعات است. سازمان به اطلاعاتی از مشتریان، بازار، تهیهکنندههای مواد اولیه و رقبا نیاز دارد. همچنین باید اطلاعات دقیقی از کارمندان و کارگران و مهارتهای آنها، سطح بهرهوری، توانایی تجهیزات و ماشینآلات، نحوه انجام فرایندها، ظرفیت تولید، خصوصیات فرایندهای تولید، محل انجام هر فعالیت و . . . در دسترس باشد. مهندسین صنایع نیز در انجام همه فعالیتهای خود نیاز به اطلاعات مستند و مدون از محیط داخلی و خارجی سازمان دارند. چگونه باید اطلاعات موردنیاز جمعآوری شوند؟ از هر فعالیت تولیدی یا خدماتی، امور پشتیبانی، اداری و مالی چه دادههایی باید جمعآوری شود؟ چه فرمها و چکلیستهایی موردنیاز است؟ مدیریت به چه اطلاعاتی نیاز دارد؟ در چه مواردی از تصمیمگیری به اطلاعات نیاز هست؟ از اطلاعات چگونه میتوان در تصمیمگیری استفاده نمود؟ فناوری جمعآوری اطلاعات در سازمان چه خصوصیاتی باید داشته باشد؟ چه سطحی از مکانیزهکردن سیستم موردنیاز است؟
اطلاعات به عنوان یکی از اجزای سیستم نقش مهمی در فعالیتهای مهندسی صنایع به عهده دارد. ضرورت جمعآوری، سازماندهی و استفاده از اطلاعات در تصمیمگیری، شاخهای به وجود آورده است که در هر فعالیت مهندسی صنایع به کار گرفته میشود. سیستمهای اطلاعات به علت اهمیت و وسعت، در سطوح کلاسیکی از جمله سیستمهای پردازش مبادلات، سیستمهای اطلاعات مدیریت، سیستمهای پشتیبان تصمیمگیری و سیستمهای خبره دستهبندی شدهاند که در مهندسی صنایع و سیستمها مورد مطالعه قرار میگیرند.
یکی از مهمترین عوامل تولید نیروی انسانی است. برای انجام یک فعالیت تولیدی با بهرهوری مطلوب ضروری است که میزان و تخصص نیروی انسانی موردنیاز تعیین شود. در این راستا باید مشخص شود که فعالیت تولیدی چیست، چگونه انجام میشود و نیروی انسانی انجام دهنده آن چه خصوصیاتی باید داشته باشد. به عنوان مثال کارگر موردنیاز باید چه سطحی از تحصیلات داشته باشد و از لحاظ خصوصیات فیزیکی دارای چه قد و وزنی باشد؟
مهندسی صنایع با استفاده از مباحث و تکنیکهای برنامهریزی نیروی انسانی، شرح و خصوصیات فعالیتهای تولیدی را مشخص کرده و میزان حقوق و دستمزد نیروی انسانی را برآورد کند. به منظور تعیین میزان حقوق و دستمزد، هر فعالیت ارزیابی شده و بر اساس معیارهایی، ارزشگذاری میگردد.
هزینههای حمل و نقل بخش قابل ملاحظهای (بین 25 تا 50 درصد) از هزینههای واحدهای صنعتی و خدماتی را به خود اختصاص میدهند. حمل و نقل مواد اولیه به محل کارخانه، حمل مواد به بخش تولید، حمل و نقل بین بخشهای تولید، حمل محصولات ساخته شده و توزیع محصولات ساخته شده در بازار، مواردی هستند که هزینههایی را به کارخانه تحمیل میکنند در صورتی که هیچ گونه نقش بهرهور در تولید ندارند. چگونه میتوان هزینههای حمل و نقل را کاهش داد؟ برنامهریزی حمل و نقل شامل اصول و تکنیکهای ریاضی است که سعی در کاهش هزینههای حمل و نقل دارند.